vrijdag 5 april 2013

Inburgeren en skien

Het licht is in een rap tempo aan het terugkeren. Aan het einde van de week gaat de zon in de ochtend een uur en een kwartier eerder op, vergeleken met nu. In de avond gaat het iets minder snel, daar scheelt het 'maar' een half uur. Deze week scheelt het negen uur per dag in vergelijking met de kortste dag rond 21 december.
Het vorige bericht was gepost in de wintervakantie. Het is nu inmiddels pasen geweest. Vorige week hadden de kinderen paasvakantie. Ze hebben sinds de kerstvakantie twee keer een week vakantie gehad, en nu moeten ze een lange ruk maken naar de zomervakantie toe. Uiteraard onderbroken door Hemelvaart, Pinksteren en de Onafhankelijkheidsdag, gevierd op 17 mei.

We hebben weer een gapahuk ontdekt, en daarbij was ook een grot maar sporen gevonden zijn van menselijke aanwezigheid die teruggaan tot de ijzertijd.











Op 8 maart was het internationale vrouwendag. In Noorwegen stond die dag in het teken van het stemrecht voor vrouwen, dat honderd jaar geleden werd ingevoerd. Als een van de eerste landen ter wereld kregen de vrouwen in Noorwegen in 1913 volledig stemrecht. In Nederland was dat enkele jaren later, in 1917. In ons dorp werd dat gevierd in het Kulturhus, met zang en dans en toespraken van plaatselijke vrouwelijke coryfeeën.

We zijn tussendoor twee keer naar Trondheim geweest. Folmer moest naar een orendokter, gelukkig was er niets aan de hand. Onderweg prachtige plaatjes.




In de paasvakantie hadden we opnieuw een logé, Rein kwam weer. Hij kwam nu voor een week. Hij viel met zijn neus in de boter, of in dit geval de sneeuw.



We hebben die week vaak op de ski gestaan. De paasvakantie is voor de Noren de skivakantie. Het ware skigevoel van de Noor is samen te vatten in een felblauwe lucht, witte sneeuw, een kvikklunsj (de Noorse Kitkat) en een sinaasappel. Dit samen is voldoende om de gemiddelde Noor een extatische blik in de ogen te bezorgen. En natuurlijk de hut, want met pasen ga je daar naar toe.
Wij staan er ondertussen versteld van hoe snel de kinderen zichzelf ski-vaardigheden bijbrengen. Vooral Lieuwe staat erop alsof hij nooit anders gedaan heeft. Stond hij in de wintervakantie voor het eerst op de ski's, twee weken terug sprong hij het verste van zijn klas op een gefabriceerd schansje. Wij voorzien een gouden toekomst voor hem als toekomstig Nederlands kampioen schansspringen. Ahum. Waar dus geen concurrentie zal zijn.

 
bovenaan de schans


en de sprong

Het verschil tussen de kinderen en Folmer en  mij, is dat zij niet bang zijn om te vallen, En wij wel. Maar het gaat steeds beter. Er zijn hier in de nabije omgeving drie verlichte løypes, die onderling verbonden zijn. Al met al is dat een netwerk van een kilometer of 50. Voorlopig kunnen we dus nog wel even vooruit, hier.

In de week van de paasvakantie hebben de kinderen met hun oude school geskyped. Het was erg leuk om de oude klassen te zien en om zo even contact te hebben.



Het grappige was, dat we merkten dat de meeste kinderen zich nauwelijks een voorstelling kunnen maken van hoe het leven er hier voor de kinderen uit ziet. Terwijl het voor ons al steeds gewoner aan het worden is, en in sommige opzichten erg lijkt het erg op het leven dat we leidden in Haren. De kinderen zitten in een klas met hele gewone kinderen, op een gewone school, met hele normale leerkrachten. Folmer heeft een hele gewone baan, en we wonen in een heel normaal (wel heel fijn, dat denk ik nog steeds elke dag) huis, en dat staat in een doorsnee dorp, waar hele normale supermarkten staan. Het is wel allemaal net even anders dan dat het was in Nederland. Maar zo'n stoere emigratie lijkt toch in heel veel opzichten op een gewone verhuizing.

Toch is er één groot verschil.
In een ander land sta je ineens voor je gevoel met lege handen, waar het je eigen geschiedenis betreft. Je kunt het zo gek niet bedenken of de oude kennis is niet meer, of amper meer, relevant. Het lijkt alsof de harde schijf van je computer gecrashed is, je moet vanaf de basis opnieuw kennis op gaan bouwen en zoeken wat je nog kunt gebruiken. Meestal vormt dat een uitdaging, soms is dat vermoeiend, en vooral in het begin kon dat bij vlagen overweldigend zijn. Op velerlei gebied moet je opnieuw beginnen. Uiteraard wat betreft de regels, instanties en de organisatie binnen de samenleving, van gemeente tot en met parlement (Stortinget heet dat hier) Maar dat niet alleen. Ook de topografie van het land maar vooral ook van onze directe wooromgeving zijn nieuw. Terwijl we Noord Nederland kenden als onze broekzak.
Hier kennen de kinderen andere verhalen en kinderboekenschrijvers/schrijfsters (al is Astrid Lindgren hier natuurlijk ook populair).

  Karius & Baktus, bekend bij elk Noors kind

We hebben de Lystenning voor kerst gemist, een gebeurtenis waarbij de kaarsen in de dorpsboom voor het eerst aan gingen en in de gymzaal van de school achteraf muziek en lekkernijen waren. Voor de mensen hier was dat feest zodanig vanzelfsprekend, dat men was vergeten ons in te lichten. En ik heb in de bouwmarkt gestaan, mezelf realiserend dat de merken en soorten verf die daar stonden, mij volkomen nieuw onbekend waren, terwijl ik in Nederland precies wist welke verf van welk merk van goede en welke van slechte kwaliteit was. In een ander land gaan wonen betekent jezelf regelmatig onthand voelen.

Na 9 maanden hier te zijn, is er zo langzamerhand alweer een gevoel van basis gegroeid, bij ons allemaal. Terwijl ik dit zit te schrijven, is Lieuwe voor het eerst aan het spelen bij een Noorse klasgenoot. (Hij is al wel diverse keren bij een Nederlandse klasgenoot geweest, die hier in de kerstvakantie is komen wonen.) Een hele stap voor hem.

Overige mijlpalen op het gebied van integratie in Noorwegen (en afscheid van Nederland):
- het kenteken van onze Nederlandse auto is verwijderd uit het Nederlandse registratiesysteem, ook de verzekering is vervolgens beëindigd.
- we hebben een Autopass voor de Noorse tolwegen, met kortingsafspraken voor het veer Flakk Rørvik en de grote wegen rond Trondheim.
- ons huis staat nu ook in het Noorse kadaster op onze naam.
- we hebben de laatste afrekening van de gemeente Haren ontvangen.
- we trekken ons nauwelijks meer iets aan van weg- en weersomstandigheden als kou, sneeuw, ijzel, gladheid en dooi en stappen vrolijk naar het ons belieft in de auto (we worden waarschijnlijk nooit zo driest qua snelheid en inhalen als sommige Noren)
- we hebben geskied met appelsin, kviklunsj en termos mee

 

 
 
 
- en ma afloop zaten we ingepakt en wel op de veranda in de zon.




- Sytze is naar twee oriëntatiedagen van de Videregående Skole (vervolgonderwijs, daar gaat hij volgend jaar, na de 10e klas, heen. Dat ga je dus heen als je 16 bent.)
- we hebben een wafelijzer aangeschaft en Anne Lieke heeft wafels gebakken.


- Lieuwe en Sytze hebben hun oudergesprek met kun klasseleerkracht/mentor helemaal zelf in het Noors gevoerd (die van Anne Lieke moet nog komen).
- we hebben het noorderlicht gezien. De enigen die we die avond buiten tegen zijn gekomen waren Folmers'  Nederlandse collega Rolf en zijn vrouw Petra. De prachtige foto's heeft Rolf gemaakt.
- we zijn op de koffie geweest bij twee van onze buren. Die wordt om 6 uur 's avonds geserveerd. De eerste keer moesten we het meeste van de lekkere hapjes aan onze neus voorbij laten gaan. De tweede keer begingen we niet opnieuw de fout om van tevoren uitgebreid te eten.
- ondertussen maalt er niemand meer om de kou. Begin maart was het hier een paar dagen rond de min 15, met een strak blauwe lucht en zon. Heerlijk! Alle drie de kinderen zijn in die dagen een dag met school wezen skien. Hoezo koud??

Alle winkels in Noorwegen zijn vanaf skjærtorsdag (wittte donderdag) gesloten.We weten nu dat de Noren op langfredag (goede vrijdag) op Harrytur gaan. 'Harry' is in deze synoniem voor heikneuter. Als je op Harrytur gaat, ga je naar Zweden om daar groot en goedkoop in te kopen. Excessen worden vervolgens breeduid te kijk gezet in de krant. (iemand met 43 liter sterke drank, 300 liter bier en ook nog wapens aangehouden bij de grens...)

Errug gezellig: we hadden de mensen die geholpen hebben in het laatste weekend (we hadden verschillende ploegen) bij de verhuizing uitgenodigd om te komen eten. Even Nederlanders onder elkaar.

vrijdag 22 maart 2013

Noorderlicht



Noorderlicht!
 
Op mijn (Folmer) telefoon heb ik een app met de noorderlicht intensiteit. Vaak is die al heel hoog geweest op het moment dat het compleet bewolkt was. We hebben wel vaak lichte activiteit gezien in de lucht maar afglopen zondag was er dan ineens een wolkenloze hemel en veel noorderlicht activiteit. Zo mooi om te zien!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
 







 
 




























zaterdag 9 maart 2013

Wintervakantie




Tja, als je zo'n lange winter hebt als hier, dan moet je je ook bekwamen in de wintersporten, vonden we. Dus we hebben de Noorse Marktplaats en de plaatselijke ski-inbrengwinkels afgestruind (wij vallen onder de categorie One-Income-And-Very-Hungry-Kids, we moeten dan ook enigszins terughoudend  omgaan met het gezinsbudget) , en ondertussen zijn we allemaal voorzien van langrenn utstyr. Ons huis staat in een doodlopend straatje, licht hellend, een perfecte oefenplaats. Tenminste, voordat de steentjesstrooier geweest is.

 
En anders kun je ook nog naast het huis terecht.
 
 



Half februari hadden de kinderen Winterferie. Laat deze vakantie nou parallel lopen met de Nederlandse Voorjaars (of carnavals-) vakantie! Al lang van tevoren was dan ook het plan gemaakt dat Jasper zou komen logeren. Dagen werden afgeteld... En daar was hij dan! Jasper was naar Schiphol gebracht, en vanaf de gate werd hij opgehaald door een stewardess. In Trondheim werd hij na de douane afgeleverd bij ons. Superstoer vonden wij dat.
Natuurlijk zijn we met Jasper naar een van de vele langrenn løypene in de buurt geweest.  (Helaas van de middag dat Jasper mee was maar 1 foto, de batterij was leeg).


De volgende dag zijn Anne Lieke, Lieuwe en ik nog naar de Tjønnstua geweest.


Veel sneeuwpret in die week. We hadden van buren de tip gehad dat er pal achter ons huis een oude sleehelling lag.



 

 
 
Vroeger heeft er een verlichte løype gelegen. Vandaar die eenzaam staande lantaarnpaal, midden in ht bos! Wij vroegen ons al af of hier een toegangspoort naar Narnia zou liggen.
 

Veel te snel ging de week om. Voor we het wisten ging Jasper al weer terug naar Nederland. We brachten hem weer naar het vliegveld.
Onderweg zagen we de prachtigste ijsculpturen.


We mochten Jasper hem voorbij de douane, tot bij de gate brengen.

 

 Het was voor iedereen even omschakelen, weer terug naar het gewone, Noorse leven. De kinderen merken dat ze dat na elke vakantie gemakkelijker doen.
 
 
 
Met de verhuizing waren we het betoverende uitzicht over het fjord kwijt. Dat vonden we jammer. Maar om nou te zeggen dat we nu het slecht hebben, dat nou ook weer niet...... 
 
 

maandag 18 februari 2013

December en januari


Twee en een halve maand is het stil geweest op de blog. Weerspannige apparatuur dat weigerde met elkaar te communiceren, en als klap op de vuurpijl een uiteindelijk geheel in staking gaande telefoon vormde een deel van de oorzaak. De telefoon deed het op een dag gewoon weer, een verklaring heb ik er nog steeds niet voor gevonden. Folmer deed het verrekte apparaat aan, en hij deed het alsof er geen algehele staking van drie weken aan vooraf was gegaan. Het is trouwens opvallend hoe vaak apparatuur besluit gewoon weer te doen als Folmer zich ermee gaat bemoeien. En ik zweer je, hij is echt niet iemand met een enorme technische achtergrond of aanleg. Soms kijkt hij alleen maar, of hij schud een beetje ofdrukt op een paar knopjes, en dat is al voldoende. Ik vermoed hier een groot complot. Ooit 'The Stepford wives" van Ira Levin gelezen? Nou dan!

Ik pak de draad op begin december. Sinterklaas bezocht gelukkig ook Noorwegen, al liet hij ons weten dat hij daarvoor wel wat hulp had gekregen van de Julenisse (De Kerstkabouter, dat is de Noorse verpersoonlijiking van het grootse kinderfeest)


Verder heb ik mijn verjaardag gevierd, lekker gegeten met gezin en Hanneke en Ingrid kwamen 's avonds op de thee.
Folmer en ik liepen op een prachtige middag naar Mølnardgården om daar een kerstmarkt te bezoeken en inkopen te doen voor de Kerstvakantie. In de deels bevroren rivier waren prachtige ijssculpturen.

Met Lieuwe zijn we op een zondagmiddag naar Brekstad gereden. Hoewel dat maar 17 kilometer verderop ligt, kunnen de temperaturen sterk verschillen van hier. Een keer reden we naar Brekstad, en toen was het bij vertrek -14° C. Bij aankomst in Brekstad was het -2°C. Brekstad is aan drie kanten omringd door het Fjord, dat heeft kennelijk een grote matigende invloed op de temperatuur. Brekstad ligt op een landtong, die heel vlak is. Wanneer we Nederland met zijn uitgestrekte vlakke land missen, kunnen we daar altijd ons hart ophalen. 

Op de laatste dag voor de kerstvakantie was er een kerstviering op school. Alle klassen hadden een lied ingestudeerd en lieten dat aan elkaar horen. De 5e klas heeft altijd de eer om het Santa Lucia lied ten gehore te brengen. Hier heb ik nog een foto van, als mijn telefoon goede zin heeft, kan ik die nog toevoegen.

En toen was het vakantie! Op zondag reisden we voor twee weken naar Nederland. 




Veel mensen hebben ons gevraagd hoe het was, om weer even in Nederland te zijn. Natuurlijk was het heel fijn om iedereen weer even te zien en te spreken. Maar eerlijk hebben we het ook wel als overweldigend ervaren. Je wilt veel te veel in een veel te korte tijd, we probeerden toch wat 'schade' in te halen. We hadden echt een schema per dag. Dat is echt niets voor ons, en we kregen het allemaal op onze eigen manier wat benauwd van. Ook daar moeten we ervaring in opdoen 



We zijn ruim een week in Haren geweest, we mochten in het huis van Alette en Rob, die zelf naar hun huisje in Langweer waren vertrokken. Dat was echt ideaal! Daarna hebben we nog een halve week in een huisje op 'De Hof van Saksen' gezeten. Hierboven een sfeerimpressie van de oprit bij avond. Die niet zo mooi is, omdat om de een of andere onverklaarbare reden de telefoon of computer sommige foto's opslaat in een veel lagere resolutie (zucht).

En toen gingen we alweer terug naar huis. 

Op Schiphol nog even naar de uitstelling van Nemo, daar kun je leuke dingen doen die met natuurkundige verschijnselen en techniek te maken hebben. Herken je de de personen op onderstaande foto? 



De laatste dagen in het oude huis. Met de prachtigezonsondergangen boven het Fjord.....
 
Zondag kwamen we thuis, en maandag ging iedereen weer naar school en werk. En we konden de sleutel ophalen van ons nieuwe huis! We hoefden niet veel te doen. Alles is goed onderhouden. Misschien hier en daar niet helemaal onze smaak, maar dat zien we later wel. Alleen Anne Lieke haar kamer moest geverfd worden....

En er moest een muur tussen twee slaapkamers verwijderd worden.... 


Beide kamers kregen ook nog een nieuwe houten vloer.
En de donkerrode hal hebben we wit geverfd.


Het verhuizen is stap voor stap gegaan. Het nieuwe huis ligt 500 meter van het oude, maar dan moet je wel een stukje over een steil voetpad. Over de toegestane weg is de afstand ongeveer 3 kilometer. 
Een van de laatste ochtenden in het oude huis....

....kregen we bezoek! Ze waren met zijn tweeën.


Begin januari werd het snel koud. met temperaturen van -19° C, waren we blij naar een warmer huis te kunnen vertrekken.


Binnen twee weekeinden waren we over, dankzij de hulp van velen. Het eerste weekend is de grote apparatuur verhuisd, door Folmer en een aantal Noorse collega van Folmer. Ook de leraar Noors van de kinderen hielp mee. Ik had een grote pan soep gemaakt, maar op het moment dat iedereen binnen was lag ik met een appelflauwte op de bank omdat ik het topje van mijn pink er af had gesneden. Ai.. Sytze bracht zijn op school geleerde EHBO erg goed in de praktijk, en bleef erg kalm. 
De soep was trouwens heerlijk. Dat stuk nagel heeft niemand teruggevonden.
In het tweede weekend kwam Hanneke op zaterdag helpen met inpakken. Dat ging heel vlot! Op zondag was het even afwachten wat er aan hulp zou komen opdagen. We rekenden uit dat dat kon variëren van 1 tot 5 mensen. Met een beetje geluk, zouden we die avond al in het nieuwe huis kunnen zitten. Er kwamen drie mensen, maar wel drie mensen die van aanpakken wisten! Met 4 auto's waarvan 2 met aanhanger, was na een dag hard werken bijna alles over. Super!

Als Nederlanders hebben we even moeten wennen aan de winterse wegomstandigheden. Die zijn nieuw voor ons. Bijna iedereen in onze omgeving rijdt op piggdekk, oftewel spijkerbanden. Dat is geen overbodige luxe. We hebben tot en met onze verhuizing onze Nederlandse auto aangehouden, in een Opel Zafira kun je namelijk bijna 3 kuub kwijt. En door de week hebben Folmer en ik ook nog wel vaak heen (met een volle auto) en weer (leeg)  gereden. Gelukkig waren de omstandigheden redelijk, want onze Nederlandse auto reed op winterbanden. Met slechtere omstandigheden heb je daarmee geen grip meer. Het is me een keer overkomen dat ik met de Nederlandse Zafira het steile voetpaadje op ging, maar na 20 meter kon ik me weer terug laten zakken. De banden hadden totaal geen grip en gleden weg over het wegdek.


Na de verhuizing hebben we de auto naar de sloper gebracht. Dat bespaarde ons een rit naar Nederland, en de sloper gaf er ongeveer het zelfde bedrag voor als wat we ervoor zouden kunnen vangen in Nederland, als we erin slaagden om een koper te vinden. Het was een tip die we ergens van een autoverkoper hadden gekregen. Het bleek een hele goede tip te zijn. 
Hier konden we de auto een jaar gebruiken in Nederland verzekerd en geregistreerd. Wilden we hem langer gebruiken, dan moesten we hem importeren. Dat laatste zou ons €10.000,- gekost hebben. Dat was hij bij lange na niet meer waard.
Weer een stukje Nederland is afgesloten.


In het nieuwe huis hebben we een mooi plaatsje voor de voedervogel, die Anne Lieke op school heeft gemaakt. Als je goed kijkt, zie je dat de vogels er al dankbaar gebruik van maken. 

Verder zijn we de afgelopen twee weken op zoek geweest naar langrenn (langlauf) ski's. Ondertussen zijn we geslaagd het hele gezin van latten, schoenen en stokken te voorzien. Meest tweedehands, we moeten eerst maar eens zien of iedereen het leuk vindt. In het dorp is een inbrengwinkel voor ski's. en we weten ondertussen dus ook aardig onze weg te vinden op Finn.no, de Noorse Marktplaats. 
In de tuin is een leuk hellinkje om te oefenen, en ook de straat is heel geschikt voor beginners.



Sleeën is trouwens ook leuk in de straat.



Het vriest ondertussen al een paar weken. Langs de rotsen hangen de prachtigste ijspegel-formaties.


Zoals je ziet maken we ons niet teveel zorgen over het overtreden van de maximumsnelheid. De Noorse sneeuw vormt een perfecte dekmantel.


En dan hebben we tot slot een volgende vraag voor de liefhebbers van puzzles en raadsels. Wij hebben weer iets aangeschaft, wat we met erg veel plezier gebruiken. Wie weet wat het is en waarvoor we dit gebruiken?